Cách súc rửa ngòi và bảo quản bút máy để nét chữ luôn đều mực
Để cây bút máy luôn ra mực trơn đều và không đứt nét giữa chừng, bạn cần súc rửa cụm ngòi bằng nước lọc ấm khoảng 30 đến 35 độ C định kỳ mỗi 2 đến 3 tuần, thấm khô bằng khăn giấy mịn không xơ trước khi bơm mực mới và đậy kín nắp ngay khi ngừng viết quá nửa phút. Rãnh dẫn mực bên dưới ngòi vốn rất hẹp nên chỉ một lớp cặn màu khô mỏng cũng đủ gây tắc nghẽn hoặc làm mực ộc bất ngờ xuống trang vở.
Dấu hiệu nhận biết bút máy đóng cặn thay vì hỏng ngòi
Nhiều phụ huynh và người mới tập viết thường vội thay ngòi mới khi thấy bút gai hoặc mất nét thanh lúc đưa bút hướng lên, trong khi nguyên nhân thực sự nằm ở phần lưỡi gà (còn gọi là cựa gà) nằm sát dưới bụng ngòi. Khi học sinh ngồi viết dưới quạt trần lớp học hoặc người đi làm dùng bút trong phòng điều hòa khô, lượng nước trong mực bay hơi nhanh, để lại hạt màu kết tủa dọc theo khe dẫn mảnh như sợi tóc.
Cây bút cần được làm sạch ngay nếu xuất hiện các biểu hiện quen thuộc sau: nét chữ đầu tiên sau khi mở nắp bị khô trắng dù ống bơm còn đầy, nét đang đậm bỗng nhạt dần khi viết nhanh, hoặc piston vặn lên xuống có cảm giác rít tay. Trường hợp mực vẫn ra ướt đều nhưng nét chữ bị loang chân rết trên mặt giấy, bạn nên đối chiếu thêm nguyên nhân mực viết máy bị lem giấy và cách chọn định lượng vở để phân biệt rõ lỗi do giấy mỏng hay do lưỡi gà dư mực.
Dụng cụ súc rửa tại nhà và những hóa chất cần tránh
Bạn chỉ cần chuẩn bị vài vật dụng sẵn có trong gia đình: một cốc thủy tinh trong suốt để dễ quan sát màu nước xả, nước lọc sạch pha hơi ấm nhẹ như nước tắm trẻ nhỏ và vài tờ khăn giấy lụa dai, ít bụi giấy. Nếu tủ thuốc gia đình có bóng cao su hút mũi cỡ nhỏ đầu mềm (dụng cụ rửa mũi cho bé), hãy tận dụng để đẩy dòng nước xuyên qua cổ bút rất nhanh mà đỡ mỏi tay vặn piston nhiều lần.
Khi vệ sinh bút, hãy tránh tuyệt đối ba tác nhân gây hỏng ngòi và vỏ bút dưới đây:
- Nước sôi hoặc nước nóng già: Nhiệt độ cao làm cong vênh lưỡi gà nhựa, khiến khe ngòi hở rộng gây chảy mực liên tục và làm chai gioăng cao su trong ống bơm.
- Cồn y tế và dung môi tẩy sơn móng (acetone): Các chất này ăn mòn nhựa resin, làm đục vỏ bút trong suốt và bong lớp keo cổ bút chỉ sau vài phút tiếp xúc.
- Bông gòn y tế xù sợi: Tơ bông mảnh rất dễ kẹt lại giữa hai lá ngòi, làm chệch hướng dòng mực ngay đầu mũi viết.
Quy trình 5 bước làm sạch cụm ngòi và ruột bơm đúng kỹ thuật
Ở các lần rửa định kỳ, bạn nên giữ nguyên ngòi và lưỡi gà yên vị trong cổ bút, tránh rút ra lắp vào liên tục làm lỏng độ khít nguyên bản của nhà sản xuất.
- Tháo thân bút và ống mực: Xoáy thân bút khỏi cổ cầm, rút thẳng ruột bơm piston hoặc ống mực cắm sẵn theo trục dọc. Tránh vừa rút vừa lắc ngang vì dễ làm nứt miệng ống nhựa hoặc gãy kim dẫn mực bên trong.
- Xả mực dư dưới vòi nước nhỏ: Cầm cổ bút chúc mũi ngòi xuống dưới, mở nước chảy nhẹ xuyên từ đuôi cổ bút ra đầu ngòi khoảng 20 giây cho trôi lớp mực tươi còn đọng.
- Súc sạch ruột bơm và khe dẫn: Nhúng đầu ruột bơm vào cốc nước ấm, vặn hoặc kéo piston đều tay 5 đến 7 nhịp tới khi nước nhả ra trong vắt. Nếu dùng bóng cao su, hãy hút đầy nước sạch, áp khít vào đuôi cổ bút và bóp nhẹ để đẩy sạch cặn trong rãnh lưỡi gà.
- Ngâm mềm cặn khô khi đổi màu mực: Ngâm cụm ngòi trong cốc nước ấm pha một giọt nhỏ nước rửa chén trung tính khoảng 30 phút rồi tráng kỹ lại bằng nước lọc. Nếu bạn đã đọc bài phân tích ngòi mài vát và ngòi lá tre linh hoạt, hãy nhớ tuyệt đối tránh ngâm ngòi lá tre qua đêm vì lá thép đàn hồi mỏng rất dễ gỉ sét và gãy mũi.
- Thấm khô bằng lực mao dẫn: Chạm nhẹ lưng và mũi ngòi lên khăn giấy gấp dày để giấy tự hút hết nước trong khe, tránh miết ngang làm lệch hai lá ngòi. Để ráo tự nhiên nơi thoáng mát khoảng 2 giờ trước khi lắp lại và bơm mực mới.
Bảng lịch vệ sinh tham khảo theo từng dòng bút và loại mực
Chu kỳ rửa bút phụ thuộc trực tiếp vào đặc tính hạt màu trong lọ mực bạn đang dùng tại bàn học hay văn phòng:
| Nhóm bút và mực sử dụng | Chu kỳ rửa | Cách làm sạch phù hợp | Lưu ý bảo quản riêng |
|---|---|---|---|
| Bút học sinh ngòi mài dùng mực tím hoặc xanh thường | Mỗi 2 tuần | Bơm xả nước ấm qua piston 5 đến 7 nhịp | Tránh trộn hai hãng mực tím khác nhau trong cùng ống bơm |
| Bút ngòi lá tre luyện chữ thanh đậm, thư pháp | Sau 2 đến 3 buổi tập | Xả nhanh bằng nước lọc nguội, thấm khô kiệt ngay | Rút hết mực và lau khô nếu nghỉ viết quá 4 ngày để ngừa gỉ |
| Bút ký văn phòng dùng mực gốc nước (dye ink) | Mỗi 3 đến 4 tuần | Đẩy nước lọc nguội qua cổ bút bằng bóng cao su | Rửa sạch hoàn toàn trước khi đổi sang màu mực khác |
| Bút dùng mực kháng nước (pigment) hoặc mực nhũ | Mỗi 7 đến 10 ngày | Ngâm cổ bút 20 phút với nước ấm pha 1 giọt nước rửa chén | Lắc nhẹ trước khi viết, tránh để mực khô cứng trong lưỡi gà |
Thói quen đậy nắp, cất bút hằng ngày để hạn chế khô mực
Giữa hai kỳ súc rửa, cách sử dụng hằng ngày quyết định phần lớn độ êm của ngòi bút. Khi đang viết bài hay ghi chép mà cần dừng suy nghĩ quá 30 giây, hãy gài nhẹ nắp bút vào đầu ngòi để chặn gió quạt làm se mặt mực. Khi cất vào cặp sách học sinh hoặc túi công sở, bút máy cần được cài cố định trong hộp bút có đai thun hướng mũi ngòi lên trên, tránh va chạm mạnh với thước kẻ, compa làm mực văng ra nắp trong. Trước kỳ nghỉ hè hoặc dịp nghỉ lễ dài ngày, bạn nên xả sạch mực và cất bút khô ráo trong ngăn kéo thoáng mát.
Với người lớn luyện thư pháp buổi tối hay phụ huynh vừa kèm con rèn chữ xong, dọn gọn lọ mực và lau sạch cổ bút cũng là dấu mốc khép lại ngày làm việc bận rộn. Khi góc bàn học đã ngăn nắp, nhiều người dành ít phút nghỉ ngơi cá nhân có chừng mực, nghe một bản nhạc hoặc ghé thăm không gian giải trí trực tuyến dành cho người trưởng thành như bu88 để thư giãn đầu óc. Giữ ranh giới rõ ràng giữa giờ rèn sự tỉ mỉ bên trang viết và khoảng giải trí vừa phải tại bu88.com giúp duy trì nhịp sinh hoạt cân bằng, thoải mái trước giờ nghỉ ngơi.
Xử lý các sự cố kẹt mực thường gặp ở gia đình
Bút bỏ quên cả mùa hè bị khô cứng mực tím thì cứu bằng cách nào?
Hãy tháo rời cụm cổ bút (đã rút ống bơm), ngâm ngập trong cốc nước ấm khoảng 35 độ C từ 3 đến 4 giờ, thay nước mới mỗi giờ tới khi mảng mực tím tan dần rồi dùng bóng cao su đẩy sạch cặn.
Có cần rút rời hẳn ngòi kim loại và lưỡi gà ra đánh bàn chải mỗi lần rửa không?
Không nên tháo rời ở các kỳ vệ sinh thông thường vì cổ nhựa dễ bị giãn rộng gây rỉ mực về sau. Bạn chỉ tháo rời khi dùng mực nhũ kim tuyến bị kẹt hạt nhũ sâu trong rãnh mà bóng cao su không đẩy ra hết được.